Cukrzyca to jedna z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych naszych czasów. Jeszcze sto lat temu należała do rzadkości, dziś dotyczy milionów ludzi na całym świecie. Współcześnie mówi się o niej jako o epidemii XXI wieku - i niestety nie bez powodu.

Szacuje się, że obecnie na świecie na cukrzycę choruje prawie 590 mln. dorosłych w wieku 20-79 lat. Eksperci twierdzą, że ponad 250 mln. ludzi nie wie, że są chorzy. W Polsce cukrzyca dotyczy prawie 2,7 mln. chorych. Jednak skala jest większa - diabetolodzy szacują, że kolejny milion pacjentów ma cukrzycę, ale jeszcze nie jest tego świadomy.
To dane z ostatnich lat, ale jeszcze na początku XX wieku cukrzyca była rozpoznawana sporadycznie. Dotyczyła zaledwie 0,5-2% populacji w krajach uprzemysłowionych. Brakowało skutecznego leczenia, a choroba najczęściej oznaczała jedno - wyrok śmierci.

Przełomem było odkrycie insuliny w 1921 roku przez Fredericka Bantinga i Charlesa Besta, młodych badaczy z Uniwersytetu w Toronto (Kanada). Ich prace nad izolacją substancji z trzustki, która obniża poziom cukru we krwi, doprowadziły do jednego z najważniejszych odkryć w historii medycyny. To uratowało życie milionom pacjentów. Za to odkrycie Banting i Macleod - kierownik laboratorium - otrzymali w 1923 roku

Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny.

Przed 1921 rokiem cukrzyca, zwłaszcza typu 1, była praktycznie wyrokiem śmierci.
Jedyną formą ?leczenia? była dieta głodowa, która przedłużała życie o kilka miesięcy, ale drastycznie wyniszczała organizm.
Odkrycie insuliny było kamieniem milowym w historii medycyny - często porównywane do odkrycia antybiotyków czy szczepionek.
Dzięki niemu setki milionów ludzi na całym świecie mogą dziś prowadzić aktywne, pełne życie mimo diagnozy cukrzycy.

Choć sama choroba pozostaje wyzwaniem, to właśnie insulina sprawiła, że z choroby śmiertelnej - i to w krótkim czasie śmiertelnej - stała się chorobą z którą można żyć - pod warunkiem regularnego leczenia i kontroli. To właśnie odkrycie insuliny umożliwiło dalszy postęp w diabetologii - wprowadzenie nowoczesnych insulin ludzkich, pomp insulinowych, glukometrów i terapii zindywidualizowanych.
Taki postęp w diabetologii jest niezbędny, bo wraz z rozwojem cywilizacji liczba chorych na cukrzycę gwałtownie rośnie.

Jeszcze w 1980 roku na świecie żyło około 108 milionów osób z cukrzycą. W 2014 roku liczba ta wzrosła do 422 milionów, a obecnie to już ponad 590 milionów dorosłych, czyli około 10% populacji w wieku 20-79 lat, choruje na cukrzycę.

Wzrost ten jest w dużej mierze skutkiem współczesnego stylu życia: nadmiaru przetworzonej żywności, częstego spożywania słodzonych napojów i słodyczy, braku ruchu oraz epidemii otyłości. Do tego dochodzi starzenie się społeczeństw oraz czynniki środowiskowe i genetyczne.

Najczęstszą postacią choroby jest cukrzyca typu 2, która stanowi ponad 90% wszystkich przypadków. Co gorsza, szacuje się, że nawet połowa osób chorych nie wie, że ma cukrzycę. Tymczasem choroba przez długi czas może przebiegać bezobjawowo, stopniowo niszcząc organizm. Nieleczona prowadzi do powikłań, takich jak choroby serca, udary mózgu, niewydolność nerek, uszkodzenia naczyń, neuropatia czy utrata wzroku.
Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że cukrzyca i jej powikłania odpowiadają już za ponad 3 miliony zgonów rocznie, a wysokie stężenie glukozy we krwi przyczynia się do około 11% wszystkich zgonów z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Osoby z cukrzycą mają nawet dwukrotnie większe ryzyko zgonu z powodu chorób serca lub udaru.

Dlatego tak ważne jest, by regularnie badać poziom cukru we krwi, zwłaszcza po 40. roku życia lub w przypadku nadwagi, nadciśnienia czy rodzinnej historii cukrzycy. Wczesne rozpoznanie i leczenie mogą zapobiec wielu powikłaniom. Kluczową rolę odgrywa również styl życia - zdrowa, zbilansowana dieta, unikanie nadmiaru cukru i tłuszczu oraz regularna aktywność fizyczna.